સરળ આવર્ત ગતિ (Simple Harmonic Motion) ની વ્યાખ્યા આપો અને તેના મહત્વના લક્ષણો લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ એટલે સુરેખ પથ પર કોઈ નિશ્ચિત બિંદુની આસપાસ થતી એવી આવર્ત ગતિ,જેમાં પદાર્થ પર લાગતું પુનઃસ્થાપક બળ હંમેશા તે નિશ્ચિત બિંદુ (મધ્યમાન સ્થાન) તરફ હોય છે અને તે મધ્યમાન સ્થાનથી પદાર્થના સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,આને $F = -kx$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $F$ એ પુનઃસ્થાપક બળ છે,$x$ એ મધ્યમાન સ્થાનથી સ્થાનાંતર છે અને $k$ એ બળ અચળાંક છે.
$SHM$ ના મહત્વના લક્ષણો:
$1$. આ ગતિ આવર્ત અને દોલિત હોય છે.
$2$. પુનઃસ્થાપક બળ હંમેશા મધ્યમાન સ્થાન તરફ લાગે છે.
$3$. પુનઃસ્થાપક બળનું મૂલ્ય મધ્યમાન સ્થાનથી સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(F \propto x)$.
$4$. કણનો પ્રવેગ પણ સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે અને તે મધ્યમાન સ્થાન તરફ હોય છે $(a = -\omega^2 x)$.
$5$. સરળ આવર્ત ગતિ કરતા પદાર્થને સરળ આવર્ત દોલક કહેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક કણ $A$ કંપવિસ્તાર સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. અડધા આવર્તકાળમાં કણ દ્વારા કાપેલું અંતર કેટલું હશે?

સરળ આવર્ત ગતિનું સમીકરણ નીચેનામાંથી કયું ન હોઈ શકે? (દરેક પદ તેના સામાન્ય અર્થમાં છે):

સરળ આવર્ત ગતિમાં સમયના વિધેય તરીકે સ્થાનાંતર વિરુદ્ધ સમયનો આલેખ દોરો.

Difficult
View Solution

એક કણ $x = A \sin^2(\omega t - \frac{\pi}{4})$ જેટલા તાત્કાલિક સ્થાનાંતર સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. કણના દોલનનો આવર્તકાળ કેટલો હશે?

$4 \text{ mg}$ દળનો એક કણ $x$-અક્ષ પર $40 \text{ rad s}^{-1}$ ની કોણીય આવૃત્તિ સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. જો કણની સ્થિતિઊર્જા $V(x) = a + bx^2$ હોય, જ્યાં $V(x)$ જૂલમાં અને $x$ મીટરમાં છે, તો $b$ નું મૂલ્ય શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo